Bariery z zakresu ochrony środowiska i energetyki

321.

System zapasów obowiązkowych gazu
System zapasów obowiązkowych gazu.

Ustawa o zapasach uzależnia obowiązek tworzenia zapasów od wolumenów gazu przywiezionych z zagranicy i sprzedawanych w Polsce przez spółki obrotu gazem. Równocześnie przedmiotowa ustawa dopuszcza uzyskanie zwolnienia z obowiązku utrzymywania zapasów w przypadku przywozu do wysokości 100 mln m3 i gdy liczba odbiorców nie przekracza 100 tys. W obecnej sytuacji przekroczenie tego progu rodzi problemy natury praktycznej przy braku rzeczywistego dostępu do infrastruktury magazynowej w kraju, a w przypadku wykorzystania zagranicznych magazynów braku możliwości zapewnienia ciągłej przepustowości na połączeniach granicznych. Taka sytuacja rodzi sztuczną granicę dla rozwoju działalności podmiotów zainteresowanych wejściem na ten rynek. Z perspektywy zagranicznych podmiotów, limit na rynku hurtowym na poziomie 100 mln m3 jest na tyle niski, że podmioty takie w ogóle nie podejmują prób szerszego zaistnienia i rozwijania działalności. Równocześnie obecna konstrukcja utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu w Polsce jest nieadekwatna do postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 994/2010 z dnia 20 października 2010 r. w sprawie środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i uchylenia Dyrektywy Rady 2004/67/WE, które zobowiązuje Państwa Członkowskie do wdrażania mechanizmów zabezpieczających dostawy gazu przede wszystkim dla tzw. odbiorców chronionych.

Dyskusyjna jest także interpretacja przez Prezesa URE przepisów ustawy i nałożenie na przedsiębiorstwa zwolnione z utrzymywania zapasów obowiązku ustalenia i podawania hipotetycznej wielkości zapasów w oparciu o historyczne średnie wielkości sprzedaży gazu. Takie szacunki są obarczone wysokim błędem w stosunku do rzeczywistego poziomu sprzedaży i wysokości ewentualnego obowiązku utrzymywania zapasów. Sam fakt ustalenia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego przez przedsiębiorstwa energetyczne zwolnione z ich utrzymywania nie zwiększa bezpieczeństwa zaopatrzenia Rzeczypospolitej Polskiej w gaz ziemny.
Ustawa z 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz.U.2012.1190 ze zm.)

vs.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 994/2010 z 20 października 2010 r. w sprawie środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i uchylenia Dyrektywy Rady 2004/67/WE
Rada ds. Gazu Lewiatana przedstawia następujące warianty rozwiązań:
  • Dostosowanie krajowego systemu zapasów obowiązkowych gazu do postanowień Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 994/2010 z 20 października 2010 r. w sprawie środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i uchylenia Dyrektywy Rady 2004/67/WE, polegające na obciążeniu zapasami obowiązkowymi wolumenów gazu sprzedawanego tylko do tzw. „odbiorców chronionych”
  • Wprowadzenie wzoru umów na usługi magazynowania zapasów obowiązkowych gazu oraz umów biletowych w zakresie zlecenia obowiązku tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych pomiędzy przedsiębiorstwami energetycznymi wykonującymi działalność polegającą na obrocie paliwami gazowymi. Wyposażenie w prawo do oferowania usługi biletowej zarówno operatorów systemu magazynowania paliw gazowych, operatorów skraplania i regazyfikacji gazu, jak i innych przedsiębiorstw energetycznych. Pozytywnym skutkiem wdrożenia proponowanych rozwiązań będzie:
    1. funkcjonowanie dodatkowych mechanizmów umożliwiających tworzenie zapasów obowiązkowych gazu ziemnego w Polsce,
    2. standaryzacja i nadzór Prezesa URE nad umowami zawieranymi w zakresie zapasów gazu,
    3. koncentracja dużych wolumenów zapasów gazu wśród wybranej grupy przedsiębiorców co optymalizować będzie bieżące zarządzanie zapasami i usprawni procesy ich uruchamiania w sytuacjach kryzysowych.
  • Docelowo uruchomienie prac nad przyjęciem systemu zapasów obowiązkowych gazu analogicznego jak dla ropy naftowej i paliw ciekłych, w kształcie zgodnym z rozporządzeniem NR 994/2010, w którym Państwo (Agencja Rezerw Materiałowych) będzie fizycznie utrzymywać w całości lub części zapas gazu w zamian za opłatę celową płaconą przez przedsiębiorstwa zobligowane do tworzenia zapasów. Sutkiem wdrożenia takiego systemu będzie:
    1. koncentrację wolumenów zapasu gazu w dyspozycji Państwa co umożliwi ich najszybsze możliwe uruchamianie w sytuacjach kryzysowych,
    2. docelowo funkcjonowanie w kraju wyspecjalizowanej agencji utrzymującej strategiczne zapasy ropy, paliw ciekłych i gazu ziemnego co wpływa na optymalizację kosztów funkcjonowania tych systemów,
    3. uwolnienie kapitału zamrożonego obecnie w zapasach gazu utrzymywanego przez przedsiębiorców,
    4. uniezależnienie działalności gospodarczej od fizycznego obowiązku utrzymywania zapasów i dostępu do pojemności magazynowej,
    5. opłata celowa za zapas analogicznie jak w przypadku sektora naftowego będzie wliczana w ceny gazu co wprowadzi bardziej transparentny system kształtowania cen dla odbiorców chronionych
  • W okresie przejściowym rozważenie podniesienia limitu zwolnienia z obowiązku utrzymywania zapasów w przypadku przywozu gazu ziemnego wysokometanowego do wysokości 500 mln m3 przez przedsiębiorstwa energetyczne sprowadzające gaz ziemny z zagranicy.
Lista